Resumo
O que a comuna temFonte: OpenStreetMap
Paredones es una comuna de la zona central de Chile ubicada en la provincia Cardenal Caro, en la Región del Libertador General Bernardo O'Higgins.
Índice de habitabilidade · estilo EIU
47.5 /100AutoridadesQuem lidera a comuna, seu conselho, sessões e solicitações de lobby
Prefeito · 2024-2028Fonte: DecideChile · SERVEL
Histórico de prefeitos · 8 períodos
SERVEL · TRICEL (1992-2008) · DecideChile (2024) · Wikidata (pre-1992)
Concejo MunicipalFonte: DecideChile · SERVEL
Concejo MunicipalFonte: DecideChile · SERVEL
Sesiones
En una línea: La sesión aprobó múltiples modificaciones presupuestarias de salud, educación y gestión municipal, debatió un reordenamiento del tránsito en el centro de Paredones, y un concejal denunció públicamente irregularidades en dos contratos de servicios por alrededor de 9 millones de pesos.
Temas tratados
- Acta anterior: Aprobación del acta sesión anterior (N°18, 3 de junio de 2020 — fecha posiblemente errónea en transcripción).
- Modificaciones presupuestarias de salud: Tres modificaciones que redistribuyen y aumentan recursos en programas de salud, promoción, mantenimiento e insumos.
- Modificación presupuestaria de educación: Ajustes por titularización de funcionarios (~20 personas de contrato a planta), multa por atraso en estado de pago de obra (~8,5 millones), aumento en cuenta de agua por cambio de medidor, y cursos de capacitación.
- Anticipo de subvención Ley 20.976: Solicitud de anticipo actualizado para una funcionaria de educación.
- Propuesta de cambio de sentido de tránsito en área urbana: Presentación de reordenamiento vial del centro de Paredones, incluyendo calles Mercedería, Isaías Urzúa (nombre incierto), Martínez, Arturo Prat y Presidente Montero.
- Modificación presupuestaria de gestión municipal: Dos modificaciones que cubren combustible, tractor cortapasto, actualización de sistemas contables, mantenimiento de vehículos y mejoras al quincho municipal.
- Modificación de metas institucionales: Solicitud de ampliación de plazo para actualizar reglamento interno de higiene y seguridad (nuevo decreto 44), y plazo para licitaciones de proyectos.
- Puntos varios: Correspondencia sobre farmacia comunitaria, caminos rurales, situación de pescadores en Bucalema, perros vagos, cámaras de seguridad, puentes y alcantarillas en mal estado.
Acuerdos y votaciones
- Modificaciones presupuestarias de salud (tres): Aprobadas por unanimidad (5 votos).
- Anticipo de subvención Ley 20.976 para funcionaria de educación: Aprobado por unanimidad.
- Modificación presupuestaria de educación: Aprobada por unanimidad.
- Modificación de metas institucionales (reglamento higiene/seguridad y plazo licitaciones): Aprobadas por unanimidad.
- Modificaciones presupuestarias de gestión municipal: No queda claro en la transcripción si se votaron formalmente o quedaron en discusión.
Plata y obras
- Salud: Modificaciones incluyen ítems como servicios de impresión (370 mil), movilidad (740 mil), promoción de salud (1,1 millón), entre otros; transferencia municipal de ~18,4 millones mencionada (cifras con errores probables de transcripción).
- Educación: Aumento en cuenta de agua (~25 millones); multa a contratista por atraso (~8,5 millones); cursos de capacitación (3 millones); sueldos planta aumentan ~92 millones y código del trabajo ~66 millones.
- Anticipo subvención educación: Monto actualizado a ~33,4 millones para 2026 (era ~32,2 millones en 2025).
- Gestión municipal: 84 millones de segunda cuota de fondos, destinados principalmente a combustible (50 millones), tractor cortapasto nuevo, actualización sistemas contables (9 millones), mantenimiento vehículos (20 millones) y quincho municipal.
- Licitación camión de aseo: Ya recibió tres ofertas; pendiente de evaluación para presentar al concejo.
- Prevencionista de riesgos: Costo estimado ~1,5 millones mensuales para contratación requerida por decreto.
Puntos de debate o controversia
- Irregularidades en contratos: Un concejal (identificado tentativamente como don Manuel) denunció en sesión que dos contratos suman ~9 millones de pesos y que los trabajadores contratados habrían realizado escasas labores verificables. Solicitó informe urgente y anunció posible denuncia a la Contraloría. Otro concejal señaló que la clave es revisar si existe declaración jurada de inhabilidades y el respaldo documental del jefe directo.
- Déficit presupuestario estructural: Debate sobre el exceso de gasto en gestión interna y la estabilización del Fondo Común Municipal; el director de administración y finanzas advirtió que el municipio opera cerca del límite con un presupuesto de ~6.300 millones que no crece al mismo ritmo que los gastos.
- Parquímetros: Concejales insistieron en avanzar en cobro de estacionamiento en el centro; hay acuerdo vigente de concejo que reserva espacios a locales comerciales y que debe modificarse formalmente antes de cualquier cambio.
- Reordenamiento vial: Debate sobre extensión de calles unidireccionales, acceso al estero, polvo en calle de tierra y conveniencia del diseño propuesto; no se tomó acuerdo definitivo, la propuesta quedó para análisis.
- Amenazas a concejal: El mismo concejal que denunció los contratos manifestó haber recibido amenazas externas a raíz de sus cuestionamientos.
Para seguir
- Informe detallado sobre los dos contratos cuestionados, a la brevedad.
- Comisión de finanzas para análisis presupuestario del primer semestre y proyección del año.
- Comisión de infraestructura para elaborar propuesta de cobro de parquímetros e incluir a Cámara de Comercio y comunidad.
- Propuesta definitiva de reordenamiento vial, con estudio de ingeniería y marcación.
- Contratación de prevencionista de riesgos; plazo para reglamento interno de higiene ampliado al 31 de agosto de 2026.
- Evaluación de ofertas de licitación de camión de aseo para presentar al concejo (posible sesión extraordinaria o jueves próximo).
- Gestión ante organismos competentes por situación de pescadores y desembocadura en Bucalema.
- Revisión de stock de medicamento (25 mg — nombre no queda claro) en farmacia comunitaria.
- Oficios a División de Obras Hidráulicas y autoridad sanitaria por problemas de agua potable.
Resumo gerado por IA (claude-sonnet-4-6) sobre a transcrição da transmissão oficial · pode conter imprecisões
Atas oficiais do conselhoFonte: CPLT · inventário de Transparência Ativa (Lei 20.285)
Atas oficiais do conselhoFonte: CPLT · inventário de Transparência Ativa (Lei 20.285)
- Sesión Ordinaria N° 1 · 2026 ↗
- Sesión Ordinaria N° 2 · 2026 ↗
- Sesión Ordinaria N° 3 · 2026 ↗
- Sesión Ordinaria N° 4 · 2026 ↗
- Sesión Ordinaria N° 5 · 2026 ↗
- Sesión Ordinaria N° 6 · 2026 ↗
Documentos indexados do Portal de Transparência (Lei 20.285); vinculam ao PDF publicado pelo município.
O que o conselho acordaFonte: Atas oficiais · extração com IA (em curso)
O que o conselho acordaFonte: Atas oficiais · extração com IA (em curso)
| Acordo | Tipo | Montante | Votação |
|---|---|---|---|
| 4.2 · Adjudicación del proyecto de mejoramiento parque Mirella Catalán a Patricia López Romero. | Licitação | $75.000.000 | — |
| 4.1 · Adjudicación de contrato para adquisición de retroexcavadora con Komatsu Chile S.A. | Licitação | — | unanimidad |
| Presentación de Ordenanza Local para otorgamiento de patentes comerciales, comercio ambulante y permisos en bien nacional de uso público | Regulamento | — | — |
| Modificación presupuestaria para Trazabilidad | Modif. orçamentária | $6.000.000 | mayoria |
| Aprobación del convenio para la construcción de acceso y cierre perimetral del Estadio Club Deportivo Lo Valdivia. | Licitação | $136.103.000 | — |
| 4.2 · Aprobación del convenio para la reposición de aceras en calle Doctor Moore. | Licitação | $136.103.000 | unanimidad |
Acordos votados pelo conselho, extraídos automaticamente do texto das atas oficiais (extração em curso: a cobertura cresce à medida que se processam as 94.917 atas indexadas). Pode conter erros de leitura; o documento oficial é o PDF do município.
Auditorias da ControladoriaFonte: CGR · Observatório Municipal
Auditorias da ControladoriaFonte: CGR · Observatório Municipal
| Ano | Observ. | Altam. | Compl. | Median. | Relatórios |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | 5 | 3 | — | 2 | — |
| 2020 | 20 | 1 | 3 | 16 | — |
| 2019 | 126 | 18 | 21 | 73 | — |
| 2017 | 67 | 5 | 61 | 1 | — |
| 2016 | 70 | 34 | 19 | 17 | — |
| 2015 | 9 | 1 | 8 | — | — |
Classificação CGR de gravidade · observações de auditoria ao município e suas corporações
Quem pede audiências ao municípioFonte: InfoLobby · CPLT (Lei 20.730)
Quem pede audiências ao municípioFonte: InfoLobby · CPLT (Lei 20.730)
- CCCooperativa Campesina las NievesLobby / gestão de interesses · 4 audiencias · 2018
- CGCalibra Gestores para la Cohesión y el DesarrolloLobby / gestão de interesses · 2 audiencias · 2018
- CDCge Distribución S.A.Lobby / gestão de interesses · 2 audiencias · 2017
- ACAsociacion Chilena de SeguridadLobby / gestão de interesses · 2 audiencias · 2015–2018
- ScSociedad Comercial San AlfonsoLobby / gestão de interesses · 1 audiencia · 2026
- CICiudad InteligenteLobby / gestão de interesses · 1 audiencia · 2026
- SSSimpli S.A.Lobby / gestão de interesses · 1 audiencia · 2026
- AdAgrupación de Artesanos y Venta de Productos Localdes de BucalemuLobby / gestão de interesses · 1 audiencia · 2019
- CCConstructora Cauquenes S.A.Lobby / gestão de interesses · 1 audiencia · 2026
- PCPeg Chile SpALobby / gestão de interesses · 1 audiencia · 2021
- USUasvision SpALobby / gestão de interesses · 1 audiencia · 2025
- PLPunto Lobos Reciclaje SpALobby / gestão de interesses · 1 audiencia · 2017
- ISIronfire SpALobby / gestão de interesses · 1 audiencia · 2026
- GMGolote, Montano, Estadella Capacitaciones Ltda.Lobby / gestão de interesses · 1 audiencia · 2018
- CBCerveceria Barzbeer SpALobby / gestão de interesses · 1 audiencia · 2018
- GDGebauer Digital SpALobby / gestão de interesses · 1 audiencia · 2026
- IGIncrementa Gestión LimitadaLobby / gestão de interesses · 1 audiencia · 2017
- MCMg Consultora y Proyectos LimitadaLobby / gestão de interesses · 1 audiencia · 2016
- BCBrass Chile S aLobby / gestão de interesses · 1 audiencia · 2026
- SDServicios Digitales Mañihuales SpALobby / gestão de interesses · 1 audiencia · 2025
Organizações que registaram audiências da Lei do Lobby com esta municipalidade. Registar a audiência é obrigatório para a autoridade, por isso a lista mostra quem pediu para ser ouvido, não se conseguiu algo.
PopulaçãoQuem vive aqui, como estudam, como se atendem na Saúde e mais
População e condições de vidaFonte: INE · CENSO · MINEDUC · ADIS
Evolução da população
Como mudouFonte: Série oficial INE 2002–2026 (base 2017).
Ver a trajetória completa até 2050 →O INE projeta população comunal só até 2035; os valores 2050 são estimativa própria do monitor, ancorada ao total país oficial INE 2050 (21.626.079 hab, 32,1% de 60+). Não é cifra oficial comunal.
| Indicador | Valor | Fonte |
|---|---|---|
| Moradias com água de rede pública (Censo 2017) | 72,16 % | CENSO 2017 2017 |
| Desvinculação escolar (deixa o sistema) | 1,3 % | MINEDUC 2023 |
| Matrícula escolar | 45 alunos | MINEDUC · agregado por hexágonos 2024 |
| Matrícula municipal | 100 % | MINEDUC · agregado por hexágonos 2024 |
| PAES compreensão leitora (DEMRE) | 567,6 pts | DEMRE · MINEDUC datos abiertos 2026 |
| PAES matemática M1 (DEMRE) | 574,5 pts | DEMRE · MINEDUC datos abiertos 2026 |
| poblacion_censo | 7.228 hab. | Censo 2024 2024 |
| Pobreza por renda (CASEN 2022) | 14,9 % | CASEN 2022 · SAE Observatorio MDSF 2022 |
| Pobreza multidimensional (CASEN 2022) | 21,2 % | CASEN 2022 · SAE Observatorio MDSF 2022 |
| Povos originários | 3,31 % | Censo 2024 2024 |
O ano da PAES é o do processo de admissão: a prova é prestada em novembro do ano anterior. A média cobre apenas quem se inscreveu para postular à universidade —não todos os egressos do ensino médio— e agrupa pela comuna do estabelecimento de egresso, não por onde o estudante mora. Aqui ela se apoia em 38 inscritos na PAES.
Registro Social de Hogares
| Pessoas idosas (60+) | 2.388 | 30% |
| Crianças e adolescentes (<18) | 1.357 | 17% |
| Pessoas estrangeiras | 61 | 1% |
| Pertencentes a povos originários | 164 | 2% |
| Pessoas com dependência moderada/severa | 77 | 1% |
| Lares unipessoais | 2.332 | 53% |
Foto foto administrativa mensal do Registro Social de Lares (auto-inscrição para acessar benefícios), corte abril 2026. O "tramo 40" é a qualificação socioeconômica dos 40% mais vulneráveis. É um registro, não uma pesquisa: complementa a CASEN (bienal) com dados frescos, mas as comunas abastadas se sub-inscrevem. Fonte: ADIS, Ministério do Desenvolvimento Social e Família.
Educação escolarFonte: Dados Abertos MINEDUC 2025
Agregado de todos os estabelecimentos da comuna (RBD → comuna). Aprovação/retirada e frequência são do ano escolar 2025. O SIMCE não se publica em dados abertos (administrado pela Agência de Qualidade, só por solicitação); o proxy de qualidade disponível é aprovação, evasão e frequência. O resultado PAES aparece na seção social.
Saúde municipal (APS)Fonte: SINIM · MINSAL / FONASA
REM-26 seção A (DEIS/MINSAL): visitas integrais a famílias, somadas sobre os estabelecimentos da comuna. O último ano é parcial enquanto o DEIS consolida os relatórios mensais.
| Centro | Tipo | Dependência | Inscritos | % faixas A-B |
|---|---|---|---|---|
| Centro de Salud Familiar Paredones | Centro de Saúde Familiar (CESFAM) | Municipal | 5.491 | 70% |
| Posta de Salud Rural Bucalemu (Paredones) | Posto de Saúde Rural (PSR) | Municipal | 1.134 | 77% |
| Posta de Salud Rural San Pedro de Alcántara | Posto de Saúde Rural (PSR) | Municipal | 986 | 80% |
| Posta de Salud Rural las Viñas | Posto de Saúde Rural (PSR) | Municipal | 85 | 80% |
Faixas FONASA A-B ≈ menores rendas (A: sem recursos). Fonte: FONASA, corte 31-dez-2025, código DEIS.
Povos origináriosFonte: Censo 2024 (INE) · CONADI via IDE SMA
| Povo | Pessoas | % do total |
|---|---|---|
| Mapuche | 211 | 88.3% |
Censo 2024: pessoas que se consideram pertencentes a um povo indígena (contagens pequenas vêm suprimidas por confidencialidade na fonte). Comunidades: registro nacional CONADI a março 2024 — Araucanía e Los Lagos sem refresh, a contagem é piso. Mercedes de terras: cadastro 2022.
Organização comunitáriaFonte: RPJSFL Registro Civil (Lei 20.500/19.418) · corte jun-2026
Todas as pessoas jurídicas sem fins lucrativos vigentes da comuna (Lei 20.500 / 19.418), classificadas pelo nome da organização. Retrata o tecido civil: não só juntas de vizinhos, também comitês, clubes esportivos, agrupações culturais e de idosos, fundações e bombeiros.
8 Meios locais · 1 Comunitaria · 7 FMFonte: SUBTEL · concessões de radiodifusão · Cadastro de Meios Regionais (MSGG)
8 Meios locais · 1 Comunitaria · 7 FMFonte: SUBTEL · concessões de radiodifusão · Cadastro de Meios Regionais (MSGG)
| Meios locais | Tipo | dial |
|---|---|---|
| MLMAGIA LATINA | FM | 96.9 FM |
| RTRADIO TROPICAL LATINA | FM | 89.1 FM |
| AEAgrupacion Evangelistica Manantial de Paredones · titular | Comunitaria | 107.7 FM |
| AeAsesorias e Inversiones San Miguel Ltda. · titular | FM | 94.7 FM |
| CSComunicaciones Santa Bernarda Ltda. · titular | FM | 92.5 FM |
| IRInversiones Rapel Ltda. · titular | FM | 88.3 FM |
| LGLuis Gilberto Fuenzalida Briones E.I.R.L. · titular | FM | 90.9 FM |
| SRSoc. Radio Cultural Cristiana Armonia de Paredones Ltda. · titular | FM | 98.9 FM |
O dial (frequência) de cada rádio FM, AM e comunitária com estúdio na comuna (SUBTEL, concessões vigentes). As redes nacionais aparecem na comuna de sua matriz, não necessariamente onde transmitem. Quando a SUBTEL não registra o nome fantasia, mostra-se seu titular (a concessionária).
População estrangeiraFonte: Censo 2024 · INE
Imigrantes internacionais segundo o Censo 2024 (nascidos fora do Chile residentes na comuna). No país são 1.608.650 pessoas, 8,8% da população.
Moradia e déficit habitacionalFonte: MINVU (Cadastro Acampamentos + déficit Censo 2024 + subsídios) · INE
Acampamentos: Cadastro Nacional MINVU 2024 (assentamentos irregulares e as famílias que neles vivem). Déficit quantitativo: moradias que faltam segundo o Censo 2024 (coabitação + superlotação irrecuperável). Alvarás: moradias novas autorizadas pela Direção de Obras em 2024 (INE) — mede construção futura, não estoque. Subsídios: MINVU por comuna de candidatura — DS49 acumula beneficiados por ano de resolução; DS01 e DS52 acumulam pagos por coorte (os totais nacionais diferem ~1–6% da soma comunal; publica-se a série comunal).
Como são as moradias
Tipo de moradia: Censo 2017 · posse: Censo 2002 (INE).
Cuidado de idososFonte: Chile Cuida · Bens Nacionais / SENAMA
Cuidado de idososFonte: Chile Cuida · Bens Nacionais / SENAMA
Estabelecimentos de longa permanência para idosos cadastrados no Chile Cuida. As comunas sem ELEAM derivam seus idosos a outras comunas. Com o envelhecimento projetado (ver Projeção demográfica), esta capacidade define se se pode envelhecer na própria comuna.
RecursosOrçamento, gastos, compras do município e mais
Orçamento e fontes de arrecadaçãoFonte: SINIM · SUBDERE
Ingreso total y desglose de ingresos propios
Receita total · evolução (2001–2025)
Desagregação receitas próprias (IPP) · 2025
Rendas de leis especiais · 2025
Distribuem-se por lei a comunas específicas e chegam via transferências.
Receitas por setor · 2025
Balanço Fundo Comum Municipal · 2025
Evolución por fuente de ingreso
Receitas próprias permanentes (IPP) · evolução
FCM recebido · evolução
Transferências do Estado · evolução
Gasto municipal e execução orçamentáriaFonte: SINIM · SUBDERE
Gasto municipal e execução orçamentáriaFonte: SINIM · SUBDERE
Gasto empenhado · evolução
Distribuição por área de gestão · 2025
Em que se gasta o orçamento · 2025
| Linha de gasto | Montante | % do gasto | |
|---|---|---|---|
| Saúde municipal (APS) · gasto do setor saúde comunal | $3.112.163.000 | 41.9% | |
| Pessoal municipal · salários e honorários do município | $1.803.229.000 | 24.3% | |
| Bens e serviços (operação) · insumos, contratos, manutenção | $1.593.356.000 | 21.5% | |
| Investimento (obras e projetos) | $1.264.002.000 | 17.0% | |
| Transferências a saúde | $497.035.000 | 6.7% | |
| Transferências a educação | $330.000.000 | 4.4% | |
| Limpeza, lixo e aterros · coleta e disposição de resíduos | $245.447.000 | 3.3% | |
| Eletricidade (dependências) | $177.080.000 | 2.4% | |
| Dieta de vereadores | $82.369.000 | 1.1% | |
| Diárias | $40.511.000 | 0.5% | |
| Água (dependências) | $21.086.000 | 0.3% | |
| Iluminação pública | $17.731.000 | 0.2% | |
| Comissões e representação | $1.707.000 | 0.0% |
Porcentagem sobre o gasto total empenhado. As linhas se cruzam (o pessoal está dentro de várias áreas), por isso não somam 100%. Fonte: SINIM.
Personal y dotación municipal
Composição do gasto · 2025
Pessoal por tipo de contrato · 2025
Dotação municipal · 2023
Funcionários municipais por qualidade contratual (SINIM, 2023). Custo por funcionário = gasto anual do tipo ÷ dotação do mesmo ano.
Inversión, servicios básicos y obras
Investimento e gastos de autoridades · 2025
Serviços básicos e gerais · 2025
Recepções finais de obra (DOM) · por ano
Alvarás de edificação entregues · por ano
Indicador de gestão · 2025
O que compra · Mercado PúblicoFonte: ChileCompra · dados abertos
Ver ficha no Monitor Mercado Público ↗
O que compra · Mercado PúblicoFonte: ChileCompra · dados abertos
Montante em ordens de compra · evolução
| Top fornecedores | Montante | OCs |
|---|---|---|
| Ingeniería, Arquitectura y Construcción Mella y Pe | $3.419.728.936 | 5 |
| Patricia Balesca López Romero | $1.968.103.198 | 10 |
| Patricia Balesca López Romero | $1.679.211.532 | 28 |
| Constructora Alcantara SpA | $1.337.701.316 | 16 |
| Hidrosan Ingenieria S a | $1.270.000.000 | 1 |
| Jose Luis Pavez Vargas | $1.145.157.428 | 10 |
| Cosal S.A. | $862.850.964 | 1 |
| Sociedad Comercial Cisterna Hnos Limitada | $673.896.698 | 428 |
Mecanismo de compra · 2026
| Licitação | $1.492.840.686 | 65% |
| Compra Ágil | $454.141.698 | 20% |
| Convênio Marco | $209.386.478 | 9% |
| Contratação direta discricionário | $129.041.929 | 6% |
Empresas e atividade econômicaFonte: SII · estatísticas e nômina de empresas (domicílio/matriz)
Pirâmide por faixa de vendas
Maiores empresas com domicílio na comuna
| Empresa | Ramo | Faixa de vendas | Trabalhadores |
|---|---|---|---|
| I Municipalidad de Paredones | ADMINISTRACION PUBLICA Y DEFENSA; PLANES DE S | Pequena 2 | 448 |
| Sociedad Agrícola las Rosas SpA | AGRICULTURA, GANADERIA, SILVICULTURA Y PESCA | Pequena 2 | 91 |
| Sergio SpA | AGRICULTURA, GANADERIA, SILVICULTURA Y PESCA | Pequena 2 | 88 |
| Prestación de Servicios Marambio y Marambio Limitada | AGRICULTURA, GANADERIA, SILVICULTURA Y PESCA | Pequena 2 | 68 |
Nômina de pessoas jurídicas do SII (público). Por sigilo tributário as vendas vão em faixas, nunca montantes. A comuna é a do domicílio/matriz: as operações podem estar em outras.
TerritórioClima, biodiversidade, patrimônios nacionais, projetos aprovados pelo SEIA e mais
Biodiversidade e áreas protegidasFonte: SNASPE · linhas de base SEIA
Espécies de flora, fauna e funga documentadas nas linhas de base dos projetos avaliados pelo SEIA na comuna — o que seus estudos ambientais registraram no território. Marca-se seu estado de conservação (RCE/IUCN) e se são endêmicas do Chile.
CR em perigo crítico · EN em perigo · VU vulnerável · NT quase ameaçada (Regulamento de Classificação de Espécies / IUCN). ★ endêmica do Chile. Extraídas dos estudos SEIA por reino; a presença reflete as linhas de base, não um censo.
12 Zonas úmidas · 12 urbanas · 477 haFonte: Inventário Nacional de Zonas Úmidas · SIMBIO (MMA)
12 Zonas úmidas · 12 urbanas · 477 haFonte: Inventário Nacional de Zonas Úmidas · SIMBIO (MMA)
| Código | Zona úmida | Hectares |
|---|---|---|
| HUR-06-51 | Estero Paradones (laguna Bucalemu)urbana | 297 |
| HUR-06-75 | Humedales sector estero Paredonesurbana | 47 |
| HUR-06-85 | Estero San Pedro de Alcantaraurbana | 40 /66 |
| HUR-06-81 | Humedal sector Boyecuraurbana | 28 /47 |
| HUR-06-77 | Estero Quillayurbana | 24 /31 |
| HUR-06-36 | Estero de Nilahue - Laguna de Cahuilurbana | 21 /337 |
| HUR-06-41 | Sin informacionurbana | 8 |
| HUR-06-38 | Sin informacionurbana | 5 |
| HUR-06-39 | Sector Rucalonco N°2urbana | 5 |
| HUR-06-37 | Sin informacionurbana | 2 |
| HUR-06-23 | Sin informacionurbana | 1 |
| HUR-06-22 | Sector Rucalonco N°1urbana | 1 |
Superfície = hectares de zona úmida dentro do limite comunal (repartidos pela tabela DPA de cada ficha). Em zonas úmidas compartilhadas entre comunas mostra-se «porção / total». «Urbana» = zona úmida urbana (código HUR). Fonte oficial migrada ao SBAP (Lei 21.600).
Serviços básicosFonte: SISS · CNE · MINEDUC
Quase nenhuma comuna tem empresa própria: abastece-se de uma concessionária regional maior. Sanitária = território operacional urbano (SISS, o rural vai por APR); elétrica = distribuidora de concessão do decreto de tarifas (CNE); educação superior = sedes (MINEDUC/SIES), com a comuna mais próxima quando não há.
Áreas verdesFonte: SINIM · SUBDERE (2025)
Áreas verdesFonte: SINIM · SUBDERE (2025)
Superfície de áreas verdes com manutenção municipal por habitante (SINIM). O Conselho Nacional de Desenvolvimento Urbano recomenda um mínimo de 10 m²/hab (a OMS, ~9). É autorrelato municipal, com variação de qualidade entre comunas.
Patrimônio nacionalFonte: Conselho de Monumentos Nacionais (fev-2026)
Patrimônio nacionalFonte: Conselho de Monumentos Nacionais (fev-2026)
Monumentos declarados por decreto (nômina oficial CMN). Não inclui monumentos arqueológicos nem públicos. A declaratória implica proteção legal e restrições de intervenção.
Cargas territoriaisFonte: SUBDERE (resíduos, jun-2023) · Gendarmería (jun-2025) · SISS (ETEs)
Cargas territoriaisFonte: SUBDERE (resíduos, jun-2023) · Gendarmería (jun-2025) · SISS (ETEs)
Cadastros oficiais: não incluem lixões ilegais nem ETEs rurais (sem cadastro público consolidado).
Incêndios florestaisFonte: CONAF · Estatísticas de ocorrência e dano (2023-2024)
Ocorrência e superfície afetada por incêndios florestais (CONAF). O acumulado de 5 temporadas dá uma foto mais justa que um só ano: o fogo é episódico e as grandes catástrofes se concentram em poucas temporadas. A superfície é do território comunal.
Risco invernalFonte: SENAPRED · pontos críticos de inverno 2026 (via FAU U. de Chile)
Pontos do território comunal onde SENAPRED identifica risco ante chuvas de inverno (transbordamentos, alagamentos, colapso de coletores, deslizamentos, aluviões, neve), com seu nível de risco e o órgão responsável pela solução.
Escassez hídricaFonte: DGA · MOP (decretos de zona de escassez)
Decretos de zona de escassez hídrica da DGA (por comuna, província ou região; decretos por bacia não contam aqui, a cronicidade é piso). O decreto habilita medidas extraordinárias de redistribuição da água. No pico da megasseca (2021) foram 286 comunas sob decreto; hoje são 26.
Clima e mudança climáticaFonte: ARClim · MMA + CR2/UC (modelagem CMIP6)
Climatologia modelada (downscaling CMIP6 ~5 km): presente ≈ 1980-2010, projeção ≈ 2035-2065 cenário médio. Não é observação meteorológica recente.
SegurançaDelitos, sinistros e infraestrutura de segurança municipal
Delitos (casos policiais)Fonte: CEAD · Ministério da Segurança Pública
| Delito | Casos | Taxa/100k |
|---|---|---|
| Danos | 49 | 783 |
| Ameaças | 48 | 767 |
| Violência intrafamiliar | 45 | 719 |
| Roubo em lugar habitado | 30 | 479 |
| Furtos | 28 | 447 |
| Consumo de álcool e drogas na via pública | 27 | 431 |
| Lesões leves | 20 | 320 |
| Delitos associados a drogas | 14 | 224 |
| Roubo em lugar não habitado | 11 | 176 |
| Estupros | 5 | 80 |
| Abusos sexuais | 3 | 48 |
| Ameaça leve ou rixa | 2 | 32 |
Mostrando os 12 delitos com mais casos de 22.
Casos policiais (denúncias + detenções) registrados por Carabineros e PDI. Não é vitimização (a ENUSC mede o número real, maior pelo sub-registro). A taxa usa a população INE 2024. Fonte: CEAD, Ministério da Segurança Pública.
O que o município faz
Infraestrutura e pessoal de segurança municipal declarados ao SINIM (desde 2016). Não inclui Carabineros nem PDI, que são nacionais.
Sinistros de trânsitoFonte: CONASET · Observatório de Dados (2024)
Sinistros georreferenciados por CONASET (urbano + estrada) durante 2024. É a única fonte por comuna; cobre cerca de 70% dos falecidos do país, por isso subestima levemente o total. O atropelamento é a principal causa de morte de pedestres.